Eiland van Brienenoord: 2.5 km

Gepubliceerd: 2 september 2021
We maken een wandeling over het eiland van Brienenoord. Het eiland heeft een nieuw gezicht gekregen. De ‘make over’ heeft bijna twee jaar geduurd. Een hoge heuvel is veranderd in een waterplas, een wilde jungle is herschapen in een lagune. Ook aan de west- en de oostkant van het eiland is hard gewerkt. De aannemer is net vertrokken. We komen op het eiland via de nieuwe brug naast de Kreeksehaven.

Nu de plannen zijn uitgevoerd kan de natuur beginnen om de vrijgekomen plaatsen opnieuw in te richten. Alle ingrediënten zijn al op het eiland aanwezig. In de omgeving staan voldoende woest uitgegroeide bomen en een keur aan plantensoorten. Tijdens onze wandeling zien we prachtige bloeiende planten. Teveel om hier op te noemen. Met hulp van de app Obsidentify vindt u de namen. De app herkent 22.303 soorten en met uw waarneming dient u de wetenschap!
Zaden uit de omgeving, aangewaaid of aangespoeld, zullen op de nieuwe plekken al snel ontkiemen. De komende jaren zullen een snel wisselend beeld van de begroeiing laten zien.

Het is een nieuw hoofdstuk van een eiland dat al zo’n lange geschiedenis kent.
Het eiland (21 ha groot) is ontstaan op een zandplaat in de Nieuwe Maas voor IJsselmonde. Het ontleent zijn naam aan Baron van Brienen die het in 1847 kocht en er samen met zijn zoon een zalmvisserij vestigde. Het Kralingseveer was van 1850 tot 1927 het centrum van de zalmvisserij.
Na de zalmvisserij kwam er een machinefabriek, die in de jaren dertig failliet ging. Al spoedig verrezen daarna de clubhuizen de Arend en de Zeemeeuw. Deze vingen hier de bleekneuzen uit de Afrikanerwijk en de Hillekop op. In de oorlog stonden de Duitsers toe dat er een volkstuincomplex kwam. De Duitsers gingen en de volkstuinders bleven. Pas sinds 1980 is het eiland openbaar en kan er vrij gewandeld worden.

Op het eiland ligt een bouwdok uit de jaren zestig dat is overgebleven na de bouw van tunnelstukken voor de metro. In 2005 is het bouwdok deels opgevuld met grond die vrijkwam bij het graven een waterberging in het Zuiderpark. Nu is er een prachtige steiger in aangelegd en kun je er genieten van het waterleven.

Onder de Brienenoordbrug deelt een slingerende getijdegeul deze oostelijke punt van het eiland in tweeën. Twee keer per dag perst het water zich door deze geulen, recent nog uitgebreid met een waterkom en uitkijkpunt op de plaats waar een jaar geleden nog een hoge heuvel was. Hier is de ontwikkeling van de zoetwatergetijdennatuur goed te volgen.

Ook van recente datum is de Buitenplaats van Brienenoord. Met gebruikmaking van materialen de afgebroken clubhuizen is een nieuw modern gebouw neergezet. De Buitenplaats Brienenoord is een doe-, maak- en speelplek voor alle leeftijden. Ze zijn op vrijdag en zaterdag geopend voor lunch en drankjes.

Het Zuid-Hollands Landschap was sinds 2003 de beheerder maar heeft in 2021 plaats gemaakt voor de gemeente Rotterdam. De beheerder wordt geholpen door een paar ruige Schotse Hooglanders. Nu de machines zijn vertrokken is de bedoeling dat de dieren in september terugkeren. Dan struinen ze weer rond in het wilde wilgenbos. Schuren met hun grote horens een paar stammen kaal. Van andere stammen wordt de schors afgeknabbeld. Af en toe zullen bomen sneuvelen, maar vrij gekomen ruimte wordt in de natuur gelijk weer benut. Op het eiland van Brienenoord is veel te zien.

Aart van Dragt