Jaarverslag 2016 van de Vogelwerkgroep IJsselmonde

In januari 2016 werden er tijdens de midwintertelling 71 vogels geteld, echter in 2017 werden ca. 1100 vogels in dit zelfde maar nu nieuwe natuurgebied geteld.

Wat we niet wisten toen we op 2 januari weer voor onze traditionele ganzenexcursie op pad gingen met uiteindelijk 94 soorten, was dat het toch wel een bijzonder vogeljaar zou gaan worden.  Een paar hele mooie vogelgebieden, waarvan sommige nog in wording, maken dat het vogelen op IJsselmonde vele malen interessanter is geworden.

Uiteindelijk heeft dit geleid tot ruim 200 gemelde soorten op IJsselmonde. Dit valt af te leiden uit de ruim 40.000 waarnemingen die door 869 waarnemers gemeld zijn op waarneming.nl….

Dat het vogels kijken op IJsselmonde tegenwoordig zeer de moeite waard is blijkt wel uit de hele bijzondere soorten die gezien zijn: Vale gieren, Zwartkopgors, Steppekiekendief (tijdens wintervogeltelling) en Roodhalsfuut. De Zwartkopgors werd in de Crezéepolder uiteindelijk gezien door 333 waarnemers en het betrof, indien aanvaard, de 16e waarneming in Nederland.

Zoals al vele jaren het geval is, zijn de wintervogeltellingen het project voor de eerste maanden van het jaar. De tellingen in de Carnisse Grienden/Portlandpolder, Zuidelijk Randpark, Gaatkensplas (alle drie Barendrecht), Valckesteijnse Bos (Poortugaal) en de Gorzen/Crezéepolder (Ridderkerk) worden enerzijds beïnvloed door het weer, maar ook de herinrichting van de Crezéepolder zorgt voor een veranderend biotoop. Helaas is de Sophiapolder bij Hendrik-Ido-Ambacht een onzekere factor wat de tellingen betreft vanwege het feit dat de boot afgelopen kuren heeft gegeven en er diverse tellingen daardoor niet doorgegaan zijn. Dat is jammer, want hier zijn vaak de meeste vogels te tellen.

De Werkgroep heeft bijgedragen aan de bezwaarschriften van de Natuur- en Milieufederatie Zuid-Holland inzake de jacht op Smienten, ganzen en Roeken, welke met wisselend succes werden ingediend bij de provincie Zuid-Holland.

Het voorjaar wordt gevuld met het Broedvogel Monitoring Project (BMP) in de bekende gebieden Gorzenpark, Donckse Bos en dit jaar de Carnisse Grienden. Ook dit jaar weer met de gebruikelijke waarnemingen, maar ook Broedgevallen van IJsvogels en Bruine kiekendief.

Dit jaar 2016 was ook het Jaar van de Kievit. Gedurende het jaar werden de broedvogels geïnventariseerd en werden de aantallen op de verzamelplekken geteld. Naar schatting broeden 150 paren verspreid over IJsselmonde. In de nazomer verzamelen de groepen zich dichtbij de foerageerplekken om in de winter zich vooral bij vorstvrije locaties te concentreren.

Door één van de werkgroepleden is de broedvogelstand geïnventariseerd in het Buytenland van Rhoon. Helaas is gebleken dat van de acht aangetroffen soorten er zes fors op achteruitgegaan zijn (-30%) en slechts twee, Kerkuil en Roodborsttapuit, er op vooruitgegaan zijn. Ten opzichte van 2007 toen er ook een onderzoek heeft plaatsgevonden, zijn er 5 soorten helemaal verdwenen. Al met al een trieste ontwikkeling, maar waaraan wel gewerkt wordt om de omstandigheden voor de akkervogels te verbeteren.

Andere inventarisaties die hebben plaatsgevonden betreffen de inventarisaties van verschillende kolonievogels, zoals Huiszwaluwen, en 1-daagse activiteiten als diverse excursies, Euro Birdwatch.

Teleurstellingen waren er helaas ook. Het kijkscherm bij de waterzuivering in de Gorzen is gestrand vanwege de zeer ambtelijke opstelling van de verschillende instanties, waardoor het project onhaalbaar bleek te zijn.

Positief is daarentegen het doorsteken van de dijk bij de Crezéepolder waardoor een dynamisch natuurgebied is ontstaan met al weer heel veel interessante waarnemingen en waarvan de Vogelwerkgroep de ontwikkelingen op de voet zal volgen.