“Gewoon” mossen

 

Riet van de Water

Onlangs mocht ik mee met een mossenexcursie. Dat werd vossen op mossen. Er ging een wereld voor mij open. Gewapend met een vergrootglas ontdekken dat mossen heel sierlijke plantjes zijn, waar bijna iedereen overheen loopt met grote voeten zonder ze echt te zien. Waar veel gelopen wordt kunnen mossen niet gedijen. Mossen groeien overal, ook vlak bij huis. We moeten ze echter niet verwarren met korstmossen, wat geen echte mossen zijn. Ter verduidelijking: Er bestaan 3 soorten planten.

1e de lagere planten zoals schimmels/korstmossen, wieren en bacteriƫn Deze hebben verborgen geslachtsorganen.

2e de hogere planten zoals zaadplanten. Deze hebben geslachtelijke voortplanting via zaad.

3e de sporenplanten zoals varens en mossen. Deze hebben geslachtelijke voortplanting via sporen.

De mossen kunnen we weer onderscheiden in bladmos en levermos. Ik zal me beperken tot enige bladmossen. Deze zijn opgebouwd uit een stengel met bladen. De bladmossen worden benoemd naar uiterlijke kenmerken, zoals daar zijn: “knikkertjesmos, krul- of puntmos, pluisdraadmos, rimpelmos, kronkelsteeltje of smaragdsteeltje, muisjesmos, geel korreltjesmos, knikmos, boompjesmos, klauwtjesmos en achterlichtmos (dit omdat er een rood dekseltje is op het sporenkapsel) om er een paar te noemen, alle “gewoon” of met nog een nadere aanduiding.

Om ze te herkennen moet je wel degelijk vossen in de boeken, want eenvoudig is dit niet. Wel de moeite waard. Neem nou het purpersteeltje. Dit zou je moeten herkennen aan o.a. de rode plantjes met zeer veel sporenkapsels en de vorm van de bladen die op een boot lijkt met een enigszins omgeslagen bladrand, of gewoon dikkopmos wat bijna overal groeit, zowel op de bodem als op baksteen. Daardoor is de vorm zeer variabel. De sporenkapsels zijn zeer talrijk en altijd te vinden. Jonge sporenkapsels zijn groen, de rijpe zijn roodbruin. De steel is ruw door kleine bobbeltjes die niet met het blote oog te zien zijn, hooguit te voelen door het steeltje tussen de lippen rond te draaien.

Maar waarom zouden we willen weten hoe het mos heet wat aan onze voeten groeit?
Kijk er naar en geniet van de prachtige vormen en kleuren. En wie er wel meer van wil weten, die volgt een cursus..