IJsvrij: elk nadeel heeft zijn voordeel

Het was weer een slechte winter voor de schaatsliefhebber. Gelukkig had het staartje van de winter nog wel wat ijspret in petto. In februari en maart is de temperatuur een paar keer onderuit gegaan. Hierdoor was het toch nog enkele dagen mogelijk om te schaatsen. Het grootste deel van de winter lagen de schaatsbanen er echter verlaten bij. Zo ook de schaatsbaan in het recreatiegebied Sandelingen-Ambacht bij Hendrik-Ido-Ambacht. Helaas voor de ijsmeesters kwam het kwik in maart te weinig onder nul om voldoende ijs te creëren. Bovendien zat de harde oostenwind van de afgelopen dagen ook niet mee.

En dus bleef de schaatsbaan een ondiepe plas water op een grasveld. Toevallig valt dit samen met de doortrekperiode van Grutto’s. De nationale vogel van ons land trekt tussen eind februari en half april van de overwinteringsgebieden in West-Afrika en Zuidwest-Europa naar de broedgebieden in Noord-Europa. Via enkele tussenstops leggen ze de lange trekroute af. En daarbij laten ze geen kans onbenut om even bij te tanken. Zo ook in Sandelingen-Ambacht.

De afgelopen twee weken zijn op verschillende momenten enkele tientallen Grutto’s in het water van de schaatsbaan gezien. De hoogste aantallen werden tot nu toe geteld op 8 en 17 maart. Toen waren hier resp. maximaal 85 en 47 Grutto’s aanwezig die aan één stuk door in de grond aan het pikken waren of stonden te slapen. De vogeltrek kost veel energie en ze moeten bovendien in goede conditie aan het broedseizoen beginnen.

In de groep liepen ook enkele exemplaren met kleurringen. Deze Grutto’s zijn in het kader van wetenschappelijk onderzoek geringd met een kleurencombinatie waardoor ze individueel herkenbaar zijn. Zo weten we dat hier niet alleen Nederlandse Grutto’s liepen, maar ook één die geringd is op de overwinteringslocatie in Spanje en één uit Duitsland. Op basis van het kleed konden ook een paar IJslandse Grutto’s onderscheiden worden. Het illustreert mooi dat Nederland een belangrijk internationaal knooppunt is voor verschillende populaties.

Waren hier dan twee weken lang dezelfde Grutto’s aanwezig? Nee. Aan de hand van de gekleurringde individuen zagen we dat de eerste groep slechts drie dagen aanwezig was. Bij de tweede piek was de doortrek vermoedelijk nog sneller. Zo blijkt maar weer dat het totale aantal individuen dat gebruik maakt van een gebied soms veel hoger is dan het maximaal aantal vogels dat op één moment aanwezig is. Dat ze zo snel weer vertrokken is ook logisch, want ze willen natuurlijk als eerste terug zijn in het broedgebied. Als je als eerste terugkeert dan kan je de beste plek uitkiezen.

Ik wilde afgelopen zondag ook genieten van de Grutto’s. Maar helaas. Geen schaatsers, maar wel ijs. De Grutto’s waren alweer vertrokken…

 

Sander Elzerman